Słownik fotografa-przedsiębiorcy: od zadatku po pola eksploatacji

Administrator danych to podmiot, który decyduje, po co i jak przetwarza dane osobowe (art. 4 pkt 7 RODO, tekst na uodo.gov.pl). Fotograf jest administratorem danych swoich klientów: imion, adresów e-mail, telefonów, dat ślubu i samych zdjęć. Musi więc powiedzieć klientowi, kto zbiera dane i po co (art. 13 RODO), zwykle klauzulą pod formularzem i akapitem w umowie. Program taki jak Blendia przetwarza dane na zlecenie fotografa i sam administratorem nie jest; pod formularzem zapytania stoi klauzula z nazwą i e-mailem fotografa.

Autorskie prawa osobiste to więź twórcy z utworem: prawo do autorstwa, do podpisania zdjęcia nazwiskiem albo pseudonimem, do nienaruszalności treści i formy oraz do decyzji o pierwszym udostępnieniu (art. 16 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Nie da się ich sprzedać ani zrzec, także gdy klient kupuje pełne prawa majątkowe. W praktyce fotograf może zobowiązać się, że nie będzie ich wykonywał, na przykład nie zażąda podpisu pod zdjęciem w albumie, i tak formułuje to umowa.

Dron to bezzałogowy statek powietrzny używany do ujęć z góry: pary na tle pałacu, kolumny samochodów, sali w plenerze. Loty podlegają przepisom unijnym i nadzorowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego: operator rejestruje się, zdaje egzamin dla swojej kategorii i sprawdza strefy geograficzne przed lotem (informacje na ulc.gov.pl). W wycenie dron to zwykle osobna pozycja, bo wymaga sprzętu, uprawnień i pogody; na stronie dla filmowców widać, jak taka pozycja wygląda w Blendii.

Drugi fotograf to osoba, która fotografuje ten sam ślub równolegle z fotografem głównym: przygotowania drugiej strony, inny kąt ceremonii, goście w czasie pierwszego tańca. Zwykle pracuje na zlecenie fotografa głównego, nie pary, więc umowa między nimi ustala wynagrodzenie, przekazanie plików, prawa autorskie do wykonanych zdjęć i to, czy drugi fotograf może pokazać je w portfolio. W Blendii drugi fotograf bywa pozycją wyceny, a gotowy tekst umowy między fotografami czeka we wzorze umowy z drugim fotografem.

Działalność nierejestrowana to drobna działalność zarobkowa bez wpisu do CEIDG, dozwolona, gdy miesięczny przychód nie przekracza 75% minimalnego wynagrodzenia i przez ostatnie 60 miesięcy nie prowadzono firmy (art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców, ISAP). Fotograf na start może w ten sposób robić pierwsze sesje, ale przekroczenie limitu oznacza obowiązek rejestracji w ciągu 7 dni. Przychody rozlicza w rocznym PIT, a klientowi na życzenie wystawia rachunek. Przy pierwszym ślubie za kilka tysięcy limit zwykle pęka, więc warto policzyć wcześniej.

Etap zlecenia to jedno z sześciu miejsc, w których stoi zlecenie w Blendii: Zapytanie, Wycena wysłana, Umowa podpisana, Termin umówiony, Dostarczone, Zakończone. Zlecenie jest zawsze na dokładnie jednym etapie, a przesuwa je fotograf; jedynym automatem jest podpisana umowa, która sama przesuwa zlecenie na „Umowa podpisana”. Od etapu zależą przypomnienia o terminie, prośba o opinię i to, po ilu dniach bez ruchu zlecenie trafia na ekran „Dziś” jako zaległe. Opis każdego etapu jest na stronie zleceń i etapów.

Faktura zw to faktura wystawiona przez podatnika zwolnionego z VAT, ze stawką „zw” zamiast kwoty podatku i ze wskazaniem podstawy zwolnienia, najczęściej art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, czyli limitu obrotu 200 000 zł rocznie (ISAP). Kwota na takiej fakturze jest jednocześnie kwotą netto i brutto. Większość fotografów na start rozlicza się właśnie tak, dlatego domyślny dokument w Blendii przy wystawianiu przez Fakturownię albo inFakt to faktura „zw” z tą podstawą. O tym, kiedy zwolnienie się kończy, mówi wpis fotograf a VAT, kasa fiskalna i KSeF.

Forma dokumentowa to złożenie oświadczenia w postaci dokumentu w sposób pozwalający ustalić, kto je składa (art. 77² Kodeksu cywilnego, ISAP). Dokumentem jest każdy nośnik informacji, także e-mail, wiadomość na Messengerze albo kliknięcie w aplikacji, o ile wiadomo, od kogo pochodzi (art. 77³ KC). Podpis umowy w Strefie klienta, czyli imię i nazwisko, zaznaczone potwierdzenie, chwila podpisu i skrót adresu sieciowego, to właśnie forma dokumentowa. Wystarcza do umowy o wykonanie zdjęć i do licencji niewyłącznej, nie wystarcza do przeniesienia praw autorskich.

Forma pisemna to własnoręczny podpis pod dokumentem obejmującym treść oświadczenia (art. 78 Kodeksu cywilnego, ISAP); równoważny jest kwalifikowany podpis elektroniczny (art. 78¹ KC). Gdy ustawa zastrzega ją pod rygorem nieważności, umowa bez niej nie działa (art. 73 § 2 KC). Tak jest z przeniesieniem autorskich praw majątkowych i z licencją wyłączną (art. 53 i art. 67 ust. 5 ustawy o prawie autorskim). Fotograf, który sprzedaje firmie pełne prawa do zdjęć, podpisuje więc papier albo używa podpisu kwalifikowanego, a w Blendii oznacza umowę jako podpisaną ręcznie i dołącza skan.

Formularz zapytania to strona, przez którą klient pierwszy raz pisze do fotografa: imię, e-mail, wiadomość, a opcjonalnie telefon, usługa, preferowany termin i do 10 własnych pytań. W Blendii ma własny link, można go wkleić na swoją stronę jednym fragmentem kodu i włączyć kalendarz dostępności, który pokazuje tylko wolne i zajęte dni. Zgłoszenie trafia do Zapytań i na ekran „Dziś”, a fotograf robi z niego klienta i zlecenie jednym kliknięciem. Co warto w takim formularzu spytać, opisuje strona formularza zapytania.

Galeria pełna to galeria z gotowymi, obrobionymi zdjęciami i filmami, z której klient pobiera pliki w pełnej jakości, pojedynczo albo całość jako ZIP. W Blendii można ją zabezpieczyć hasłem, a wygasa po ustalonym czasie, najdłużej po 60 dniach, bo służy do przekazania materiału, nie do archiwum. Jedna galeria mieści do 50 plików: zdjęcia do 10 MB, filmy MP4, MOV i WebM do 200 MB. Klient znajduje ją w Strefie klienta, a link do samej galerii może podać dalej rodzinie. Więcej na stronie galerii.

Galeria podglądu to galeria do wyboru zdjęć: klient zaznacza kadry, które chce mieć obrobione albo w albumie, dopisuje komentarz przy każdym i wysyła wybór, a fotograf dostaje listę. Zdjęcia mają znak wodny, przeglądarka klienta dostaje pomniejszone kopie, a pobieranie i ZIP są zablokowane. Fotograf ustawia limit wyborów, na przykład 30 zdjęć z pakietu, i decyduje, czy klient może zmienić zaznaczenie. Nazwy wybranych plików kopiuje się jednym przyciskiem do Lightrooma albo Capture One. To odpowiednik proofingu z innych programów; różnice opisuje porównanie z Pixieset.

Kara umowna to z góry ustalona kwota, którą strona płaci za niewykonanie albo nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego (art. 483 i 484 Kodeksu cywilnego, ISAP). W umowie fotograficznej dotyczy zwykle spóźnienia z oddaniem zdjęć, niestawienia się na ślubie albo publikacji zdjęć wbrew zakazowi. Nie można jej zastrzec za brak zapłaty ceny, bo to zobowiązanie pieniężne, tu działają odsetki. Wobec konsumenta rażąco wysoka kara może być klauzulą niedozwoloną (art. 385¹ KC), dlatego wzory umów w Blendii trzymają ją w proporcji do ceny.

Kasa fiskalna to urządzenie do ewidencji sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności, wymagane co do zasady przez art. 111 ustawy o VAT (ISAP). Fotograf korzysta zwykle ze zwolnienia dla drobnej sprzedaży, gdy obrót na rzecz osób prywatnych nie przekracza 20 000 zł rocznie, albo ze zwolnienia dla zapłat przelewem, jeśli z ewidencji wynika, czego dotyczyła każda wpłata. Szczegóły określa rozporządzenie ministra finansów o zwolnieniach z kas, zmieniane co kilka lat, więc aktualny stan potwierdź z księgową. Blendia nie zastępuje kasy: prowadzi ewidencję płatności, a fakturę wystawia połączony program.

Konsument to osoba fizyczna, która zawiera umowę niezwiązaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego, ISAP). Para zamawiająca reportaż ślubny albo rodzina zamawiająca sesję to konsumenci, więc chroni ich ustawa o prawach konsumenta: prawo do informacji, do odstąpienia od umowy zawartej na odległość i zakaz klauzul niedozwolonych (ISAP). Firma zamawiająca zdjęcia produktowe konsumentem nie jest. Wzory umów w Blendii mają osobne zapisy dla konsumenta, na przykład pouczenie o odstąpieniu, którego w umowie na sesję biznesową nie ma.

KSeF to Krajowy System e-Faktur, państwowa platforma, przez którą faktury są wystawiane i odbierane w ustrukturyzowanej formie (art. 106nd i następne ustawy o VAT, ISAP; harmonogram na podatki.gov.pl). Obowiązek wystawiania faktur w KSeF wchodzi etapami od 2026 roku i obejmuje także firmy zwolnione z VAT, a najmniejsi sprzedawcy dostali odroczenie; termin dla siebie sprawdź na stronie ministerstwa. Blendia nie łączy się z KSeF sama: faktura wystawiona przez Fakturownię albo inFakt trafia tam według ustawień tego programu, a Blendia pokazuje numer KSeF przy fakturze.

Licencja niewyłączna to zgoda twórcy na korzystanie ze zdjęć w określony sposób, bez pozbawiania go prawa do korzystania z nich samemu i do udzielania takich zgód innym (art. 67 ust. 2 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Nie wymaga formy pisemnej, więc wystarcza umowa podpisana w Strefie klienta. To zwykle najlepszy układ przy ślubie i sesji rodzinnej: para korzysta ze zdjęć prywatnie i publikuje je w mediach społecznościowych, a fotograf zachowuje prawa i portfolio. Przykładowy wzór w Blendii mówi właśnie o niej; różnice tłumaczy wpis licencja czy przeniesienie praw.

Licencja wyłączna to zgoda na korzystanie ze zdjęć, przy której twórca zobowiązuje się nie udzielać takiej zgody nikomu innemu na tych samych polach eksploatacji (art. 67 ust. 2 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 67 ust. 5), więc kliknięcie w aplikacji jej nie uniesie. Spotyka się ją w zleceniach reklamowych i wizerunkowych, gdy firma chce mieć pewność, że zdjęcia kampanii nie trafią do konkurencji. Fotograf podpisuje taką umowę na papierze albo podpisem kwalifikowanym, a w Blendii oznacza ją jako podpisaną ręcznie.

Model release to pisemna zgoda osoby fotografowanej na rozpowszechnianie jej wizerunku w określonym zakresie: gdzie, jak długo, w jakim celu. W polskim prawie podstawą jest art. 81 ustawy o prawie autorskim (ISAP), który wymaga zgody na rozpowszechnianie wizerunku, chyba że osoba dostała zapłatę za pozowanie i nie zastrzegła inaczej. Agencje stockowe i klienci reklamowi żądają model release do każdego zdjęcia z rozpoznawalną twarzą. Gotowy dokument czeka we wzorze zgody na wizerunek, a podpisany skan trzymasz jako załącznik zlecenia.

Moduł to część Blendii, którą możesz wyłączyć, jeśli jej nie używasz: Galerie, Finanse, Dokumenty, przypomnienia o terminie, prośby o opinię, widok pipeline. Wyłączony moduł znika z menu i ze strony zlecenia, a dane zostają w bazie na wypadek zmiany zdania. Fotograf oddający zdjęcia przez inny program wyłącza Galerie, a ten, kto nie prowadzi ewidencji wpłat, chowa Finanse. Nie da się wyłączyć klientów, zapytań, zleceń i etapów, bo na nich stoi reszta. Przełączniki kategorii stoją w Ustawieniach konta, przełączniki funkcji przy swojej sekcji.

Obróbka to praca nad zdjęciem po sesji: wywołanie pliku RAW, korekta ekspozycji i kolorów, kadrowanie, retusz skóry, usuwanie elementów. To ona odróżnia surowe klatki od gotowego materiału i zajmuje często więcej godzin niż sam ślub. W umowie warto zapisać, co obróbka obejmuje (kolorystyka i kadr) i czego nie obejmuje (odchudzanie, wymiana tła), oraz termin oddania obrobionych zdjęć, o którym pisze wpis ile czekać na zdjęcia po sesji. W Blendii obróbka mieści się między galerią podglądu, z której klient wybiera, a galerią pełną.

Odstąpienie od umowy to jednostronne oświadczenie, po którym umowę traktuje się jak niezawartą, a strony zwracają sobie to, co dostały (art. 494 Kodeksu cywilnego, ISAP). Konsument, który zawarł umowę na odległość, na przykład klikając w Strefie klienta, może odstąpić w 14 dni bez podania przyczyny (art. 27 ustawy o prawach konsumenta, ISAP), o ile nie zachodzi wyjątek z art. 38, jak usługa w pełni wykonana za jego wyraźną zgodą. Dlatego wzory umów w Blendii mają pouczenie o odstąpieniu, a rozliczenie zadatku po odstąpieniu opisuje art. 394 KC.

Oś zdarzeń to historia zlecenia w Blendii, pisana sama: zmiany etapu, wysłane e-maile, przypomnienia, wysłana i zaakceptowana wycena, podpis umowy, wybór zdjęć w galerii, wiadomości i pliki od klienta. Stoi w prawej kolumnie strony zlecenia i odpowiada na pytanie „kto co zrobił i kiedy”, co przydaje się przy sporze o termin albo o to, czy klient widział wycenę. Własne czynności fotografa też tam trafiają, ale powiadomienia w dzwonku dotyczą tylko tego, co zrobił ktoś inny albo czas. Szczegóły na stronie zleceń i etapów.

Pakiet to pozycja cennika fotografa: nazwa, cena, opis i lista „co zawiera”, na przykład „Reportaż 12 godzin: dwóch fotografów, 600 zdjęć, galeria online”. W Blendii pakiety mieszkają w Finanse → Cennik, a klient widzi je dopiero w wycenie albo na wizytówce, jeśli fotograf włączy sekcję cennika. Z pakietów składa się wycenę jednym kliknięciem, a preset zlecenia może skopiować pakiet jako swoją pozycję wyceny. Jak ułożyć pakiety, żeby para wybierała środkowy, opisuje wpis cennik fotografa: jak ułożyć pakiety.

Pełny film to długa wersja filmu ślubnego, zwykle 40 do 90 minut, z całą ceremonią, przemowami i zabawą, w odróżnieniu od kilkuminutowego teledysku. Plik liczy się w gigabajtach, więc nie mieści się w galerii Blendii, która przyjmuje filmy do 200 MB. Filmowiec oddaje go linkiem: na stronie zlecenia wybiera „Zewnętrzna galeria” i wkleja adres z Vimeo, niepublicznego filmu na YouTubie, Dysku Google albo Dropboxa, a link trafia do Strefy klienta i do wiadomości „Film gotowy”. Cały proces filmowca opisuje strona dla filmowców.

Plan dnia to harmonogram ślubu z godzinami i adresami: przygotowania obu stron, ceremonia, sesja z gośćmi, pierwszy taniec, tort, oczepiny. Fotograf potrzebuje go kilka tygodni wcześniej, żeby zaplanować dojazdy, światło i drugiego fotografa. W Blendii para wpisuje go w formularzu dla klienta w Strefie klienta, gdzie pytania o godziny i adresy przychodzą z presetu „Ślub”, albo wgrywa plik od konsultantki ślubnej w sekcji dokumentów od klienta. Odpowiedzi trafiają na stronę zlecenia i do dzwonka. Jak to wygląda krok po kroku, pokazuje strona dla fotografa ślubnego.

Pola eksploatacji to odrębne sposoby korzystania z utworu: utrwalanie i zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, publiczne wystawienie, udostępnianie w internecie (art. 50 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Umowa przenosząca prawa albo licencja obejmuje tylko pola wyraźnie w niej wymienione (art. 41 ust. 2), więc „wszystkie pola eksploatacji” bez listy to zapis pusty. W umowie ze ślubu wystarczy zwykle użytek prywatny i publikacja w mediach społecznościowych; umowa reklamowa wylicza druk, internet, nośniki zewnętrzne i czas trwania. Przykładowe listy pól stoją we wzorach umów.

Preset zlecenia to gotowiec na powtarzalną robotę w Blendii: usługa, cena, lokalizacja, pozycje wyceny, lista zadań dla klienta w Strefie klienta, pytania do klienta i lista kontrolna dla fotografa. Nowe zlecenie z presetu jest gotowe w kilka sekund, a przy zamianie zapytania na zlecenie aplikacja podpowiada preset o zgodnej usłudze. Zlecenie dostaje kopię, więc późniejsza zmiana presetu nie rusza zleceń, które już trwają. Fotograf ślubny robi preset „Ślub”, portrecista „Sesja biznesowa”, filmowiec „Film ślubny”. Presety mieszkają w Zlecenia → Presety; więcej na stronie zleceń i etapów.

Proofing to pokazanie klientowi surowej selekcji zdjęć do wyboru przed obróbką, dawniej na odbitkach próbnych, dziś w galerii online ze znakiem wodnym. Klient zaznacza kadry, które chce mieć gotowe, a fotograf obrabia tylko wybrane, więc nie traci godzin na zdjęcia, których nikt nie zamówi. W Blendii proofing to galeria podglądu z limitem wyborów, komentarzami i przyciskiem „Wyślij wybór”; wybór wraca do fotografa powiadomieniem i sprawą „Zobacz wybór” na ekranie „Dziś”. Jak przekazać zdjęcia bez zakładania konta przez klienta, tłumaczy ten wpis.

Prośba o opinię to e-mail do klienta z linkiem do wizytówki Google albo profilu na Facebooku, wysyłany po oddaniu zdjęć. W Blendii wychodzi 24 godziny po przestawieniu zlecenia na „Dostarczone”, a po 7 dniach idzie jedno przypomnienie; klient może odpisać, że nie chce takich wiadomości. Prośby są domyślnie wyłączone, bo taka wiadomość może być traktowana jak marketing, więc włączasz je, gdy klienci się na to zgadzają, na przykład zapisem w umowie. Bez ustawionego adresu do opinii nic nie wychodzi, a ekran „Dziś” przypomina o jego uzupełnieniu.

Przeniesienie autorskich praw majątkowych to umowa, przez którą twórca przekazuje nabywcy prawo do korzystania ze zdjęć na wskazanych polach eksploatacji, sam je tracąc (art. 41 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53), więc podpis w Strefie klienta go nie przenosi, a wzory umów w Blendii mówią o licencji. Nie obejmuje praw osobistych ani pól nieznanych w chwili zawarcia umowy. Ma sens przy zleceniach firmowych, gdzie klient chce swobody na lata; przy ślubie licencja zwykle wystarcza. Więcej we wpisie licencja czy przeniesienie praw.

Przypomnienie o terminie to automatyczny e-mail do klienta przed sesją albo ślubem. W Blendii wychodzi 48 godzin i 2 godziny przed terminem, gdy zlecenie stoi na etapie „Termin umówiony”, ma datę i godzinę, a klient ma adres e-mail; zlecenie z samą datą dostaje tylko przypomnienie 48 godzin wcześniej. W wiadomości jest link do Strefy klienta, a po zmianie daty przypomnienia ustawiają się od nowa. Przełącznik stoi w Komunikacja → Przypomnienia i opinie i dla nowych kont jest włączony. To jeden z niewielu e-maili, które aplikacja wysyła sama; resztę wysyła fotograf.

RAW to surowy plik z matrycy aparatu, z pełną informacją o świetle i kolorze, przed jakąkolwiek obróbką; każdy producent ma własne rozszerzenie (CR3, NEF, ARW). Daje najwięcej swobody w obróbce, ale bez niej wygląda płasko i nie nadaje się do pokazania. Klienci czasem proszą o „wszystkie RAW-y”, a fotografowie zwykle odmawiają, bo nieobrobiony plik nie odpowiada ich stylowi i jakości, którą podpisują nazwiskiem. Kwestię RAW-ów warto rozstrzygnąć w umowie jednym zdaniem, tak jak robią to wzory umów w Blendii.

RODO to unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych, stosowane w Polsce od 2018 roku (tekst i wyjaśnienia na uodo.gov.pl). Fotograf przetwarza dane klientów na podstawie umowy (art. 6 ust. 1 lit. b), a zdjęcia z rozpoznawalnymi twarzami publikuje w portfolio na podstawie zgody (art. 6 ust. 1 lit. a), którą musi umieć wykazać. Ma obowiązek informacyjny (art. 13) i obowiązek usunięcia danych, gdy nie są już potrzebne. W Blendii pomaga w tym klauzula pod formularzem zapytania, zgoda na wizerunek jako wariant we wzorze umowy i galerie, które same wygasają.

Ryczałt to uproszczona forma podatku dochodowego, w której płacisz procent od przychodu bez odliczania kosztów, według stawek z ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (ISAP). Opłaca się, gdy koszty są niskie, a przychód regularny; przy drogim sprzęcie i dojazdach lepiej wychodzi czasem skala albo podatek liniowy. Stawka dla usług fotograficznych zależy od klasyfikacji usługi i bywa różnie interpretowana, dlatego potwierdź ją z księgową, zanim wybierzesz formę na cały rok. Porównanie na przykładach jest we wpisie ryczałt czy skala dla fotografa.

Selekcja to wybór zdjęć z całego materiału ze ślubu albo sesji: odrzucenie nieostrych, zdublowanych i nieudanych klatek, a potem ułożenie historii z tych, które zostają. Z kilku tysięcy klatek z wesela zostaje zwykle kilkaset. Selekcję robi fotograf, a wybór do albumu albo do obróbki bywa oddany klientowi w galerii podglądu. W umowie warto zapisać, ile zdjęć obejmuje pakiet i że wybór z materiału należy do fotografa, bo to zapobiega prośbom o „resztę zdjęć”. W Blendii liczba zdjęć jest opisem pozycji wyceny, a wybór klienta wraca z galerii podglądu.

Siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, nieprzewidywalne i niemożliwe do zapobieżenia: powódź, pożar, nagła choroba, zakaz zgromadzeń. Kodeks cywilny nie definiuje jej wprost, ale zwalnia z odpowiedzialności za niewykonanie umowy, gdy nie wynika ono z okoliczności, za które strona odpowiada (art. 471 KC, ISAP). W umowie fotograficznej klauzula siły wyższej opisuje, co się dzieje z terminem i zadatkiem, gdy ślub zostaje odwołany z takiego powodu, i zwykle przewiduje nowy termin albo zwrot wpłaty. Wzory umów w Blendii mają jej gotową wersję.

Strefa klienta to strona pod stałym, tajnym linkiem, na której klient znajduje wszystko o swoim zleceniu: pasek etapu, wycenę do akceptacji, umowę do podpisu, formularz z pytaniami, faktury, płatności z danymi do przelewu, listę zadań, dokumenty od fotografa i galerie. Powstaje razem ze zleceniem, nie wymaga konta ani hasła, a każda nowa rzecz pojawia się pod tym samym linkiem. Klient może też wgrać własne pliki, opisać oczekiwania i napisać wiadomość. To odpowiednik „portalu klienta” z innych programów; szczegóły na stronie Strefy klienta i w pomocy.

Teaser to krótki, kilkuminutowy film ze ślubu, oddawany parze w pierwszych tygodniach, zanim powstanie pełny film. Ma podtrzymać emocje, dać parze coś do pokazania w mediach społecznościowych i zbudować portfolio filmowca. Plik zwykle mieści się w kilkudziesięciu megabajtach, więc w Blendii wgrywasz go do galerii razem z kilkoma kadrami; film w siatce ma plakietkę „Film” i odtwarza się w oknie. W wycenie teaser jest osobną pozycją, a w umowie ma własny termin oddania. Przykład wyceny filmowca stoi na stronie dla filmowców.

TFP to skrót od „time for prints”, czyli umowa, w której model i fotograf pracują bez wynagrodzenia, a każde dostaje zdjęcia do własnego portfolio. Nikt nikomu nie płaci, więc zgoda na wizerunek nie wynika z zapłaty za pozowanie (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, ISAP) i trzeba ją zapisać wprost, razem z zakresem publikacji dla obu stron. Bez umowy TFP kończy się sporem o publikację. Gotowy tekst czeka we wzorze umowy TFP, a zlecenie TFP w Blendii prowadzi się jak każde inne, z ceną zero.

Umowa o dzieło to umowa, w której przyjmujący zamówienie zobowiązuje się wykonać oznaczone dzieło, a zamawiający zapłacić wynagrodzenie (art. 627 Kodeksu cywilnego, ISAP). Reportaż ślubny, sesja rodzinna i film to typowe dzieła: liczy się rezultat w postaci zdjęć, nie samo staranie. Umowa określa przedmiot, termin, cenę, zadatek, licencję i sposób oddania. Może być zawarta w każdej formie, także dokumentowej, więc para podpisuje ją w Strefie klienta. Gotowe teksty dla ślubu, sesji rodzinnej, chrztu i komunii czekają we wzorach umów, a wysyłanie opisuje pomoc o umowach.

Umowa zawarta na odległość to umowa z konsumentem zawarta bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, wyłącznie przez środki porozumiewania się na odległość (art. 2 pkt 1 ustawy o prawach konsumenta, ISAP). Umowa podpisana przez parę w Strefie klienta po rozmowie mailowej jest właśnie taka, więc para ma 14 dni na odstąpienie bez podania przyczyny (art. 27), chyba że zachodzi wyjątek z art. 38, a fotograf musi ją o tym pouczyć, bo bez pouczenia termin wydłuża się do 12 miesięcy (art. 29). Dlatego wzory umów w Blendii zawierają pouczenie o odstąpieniu.

VAT to podatek od towarów i usług doliczany do ceny, dla usług fotograficznych i filmowych zwykle 23% (ustawa o VAT, ISAP). Fotograf, którego sprzedaż nie przekracza 200 000 zł rocznie, może korzystać ze zwolnienia podmiotowego (art. 113 ust. 1) i wystawiać faktury „zw”; po przekroczeniu limitu rejestruje się jako czynny podatnik i dolicza VAT do każdej faktury, także parze, która go nie odliczy. W Blendii stawkę i podstawę zwolnienia ustawiasz raz jako domyślny dokument. Kiedy przejście na VAT ma sens, opisuje wpis fotograf a VAT, kasa fiskalna i KSeF.

Wizerunek to rozpoznawalna podobizna osoby, przede wszystkim twarz, ale też charakterystyczna sylwetka albo tatuaż. Jego rozpowszechnianie wymaga zgody osoby przedstawionej, chyba że dostała zapłatę za pozowanie i nie zastrzegła inaczej, jest osobą powszechnie znaną fotografowaną w związku z pełnioną funkcją albo stanowi szczegół większej całości, jak zgromadzenie czy krajobraz (art. 81 ustawy o prawie autorskim, ISAP). Goście na zdjęciach grupowych są zwykle takim szczegółem, ale portret pary w portfolio już nie, więc zgoda pary stoi we wzorze umowy ślubnej jako osobny wariant.

Wizytówka to prosta publiczna strona fotografa w Blendii pod własnym adresem, zbudowana z tego, co już jest w aplikacji: nazwa z podtytułem, tekst „O mnie”, portfolio do 40 zdjęć, cennik z pakietów, kontakt z Instagramem i formularz zapytania. Każdą sekcję można schować, a układ jest jeden i stały, bez własnej domeny i kolorów. Przydaje się fotografowi bez własnej strony, który potrzebuje adresu do bio na Instagramie i do wizytówki Google. Kto ma stronę, zamiast wizytówki osadza u siebie sam formularz zapytania.

Wycena to oferta cenowa dla konkretnego zlecenia, złożona z pozycji z cennika, presetu albo własnych, z sumą, wiadomością do klienta i datą ważności. W Blendii klient dostaje ją w Strefie klienta i akceptuje jednym kliknięciem, wpisując imię i nazwisko, albo odrzuca z powodem; zaakceptowana kwota staje się ceną zlecenia. Wysłanej wyceny nie da się skasować, tylko unieważnić i wysłać nową wersję, a klient zawsze widzi jedną, aktualną. Wycena jest dokumentem, nie płatnością: pieniędzy nie pobiera. Jak liczyć cenę, tłumaczy wpis jak wycenić sesję zdjęciową i kalkulator wyceny.

Zadatek to kwota wpłacona przy zawarciu umowy, która w razie niewykonania umowy przez jedną stronę pełni funkcję odszkodowania: gdy rezygnuje klient, fotograf zadatek zatrzymuje, gdy nie wykona umowy fotograf, klient może żądać dwukrotności (art. 394 Kodeksu cywilnego, ISAP). Po wykonaniu umowy zalicza się go na cenę, a po rozwiązaniu za zgodą obu stron podlega zwrotowi. To jedyna konstrukcja, która pozwala uczciwie zatrzymać wpłatę po rezygnacji pary, dlatego wzór umowy w Blendii mówi o zadatku, a nie o „bezzwrotnej zaliczce”. Różnicę na przykładach pokazuje wpis zadatek czy zaliczka za sesję.

Zaliczka to część ceny wpłacona z góry, zaliczana na poczet wynagrodzenia. Kodeks cywilny nie ma dla niej osobnego przepisu: jeśli umowa nie dojdzie do skutku, zaliczka podlega zwrotowi jako świadczenie, którego podstawa odpadła (art. 494 i art. 405 KC, ISAP), niezależnie od tego, kto zrezygnował. Zapis „zaliczka bezzwrotna” wobec konsumenta może być klauzulą niedozwoloną. W Blendii wpłatę z góry zapisujesz w płatnościach jako rodzaj „Zaliczka”, ale to tylko nazwa w ewidencji; o skutkach decyduje treść umowy, więc w umowie nazwij ją zadatkiem, jeśli chcesz ją zatrzymać.

Zapowiedź to kilka pierwszych obrobionych zdjęć ze ślubu, oddawanych parze w ciągu kilku dni, zanim powstanie cała galeria. Podtrzymuje emocje, trafia do mediów społecznościowych pary z oznaczeniem fotografa i skraca odczuwany czas oczekiwania na resztę. Zwykle to 10 do 30 kadrów z różnych części dnia. W Blendii zapowiedź wgrywasz jako pierwszą, pełną galerię zlecenia; Strefa klienta pokazuje ją obok późniejszych galerii, a szablon „Zdjęcia gotowe” wysyła link. Ile potem czekać na całość i jak to zapisać w umowie, opisuje wpis ile czekać na zdjęcia po sesji.

Zapytanie to zgłoszenie od osoby, która jeszcze nie jest klientem: wypełniła formularz, napisała na Instagramie albo zadzwoniła. W Blendii zapytania leżą w osobnej sekcji, żeby ludzie pytający tylko o cenę nie mieszali się z bazą klientów. Przy terminie stoi plakietka „Termin wolny” albo „Termin zajęty”, a fotograf odpowiada z szablonu, robi z zapytania klienta i zlecenie jednym kliknięciem albo odrzuca je do archiwum. Dwa pierwsze etapy zlecenia, Zapytanie i Wycena wysłana, to wciąż leady i też pokazują się w tej sekcji. Jak odpowiadać, radzi wpis jak odpowiedzieć na zapytanie klienta.

Zgoda na publikację wizerunku to oświadczenie osoby fotografowanej, że fotograf może pokazać zdjęcia z jej twarzą w portfolio i w mediach społecznościowych, w określonym zakresie i czasie (art. 81 ustawy o prawie autorskim, ISAP); na gruncie RODO to zgoda z art. 6 ust. 1 lit. a, którą można wycofać. Musi być dobrowolna, więc w umowie z parą stoi jako osobny wariant, nie jako warunek zlecenia. Przykładowy wzór w Blendii ma wariant A (zgoda) i wariant B (brak zgody), a osobny dokument czeka we wzorze zgody na wizerunek.

Zlecenie to jedna robota dla jednego klienta: ślub, sesja rodzinna, reportaż z eventu, film reklamowy. W Blendii wszystko, co dzieje się w danej sprawie, jest przypięte do zlecenia, nie do klienta: Strefa klienta, wycena, umowa, płatności, faktury, galerie, notatki i oś zdarzeń. Jeden klient może mieć wiele zleceń, na przykład sesję ciążową, noworodkową i roczek, a „Duplikuj zlecenie” robi kopię na kolejny rok. Zlecenie stoi zawsze na jednym z sześciu etapów i ma nazwę roboczą tylko dla fotografa oraz usługę, którą widzi klient. Więcej na stronie zleceń i etapów.

Znak wodny to napis albo logo nałożone na zdjęcie w podglądzie, żeby utrudnić użycie nieopłaconego lub nieobrobionego kadru. Nie jest zabezpieczeniem prawnym, bo prawa autorskie działają bez niego, tylko praktycznym: zdjęcie ze znakiem trudniej wrzucić na Instagram jako gotowe. W galerii podglądu Blendii każde zdjęcie ma znak wodny, a przeglądarka klienta dostaje tylko pomniejszoną kopię do 1600 pikseli, bez pobierania oryginału i bez ZIP-a. Pełną jakość bez znaku klient dostaje w galerii pełnej, po obróbce i zapłacie. Szczegóły na stronie galerii.